Khi tuổi tác tăng lên, cơ thể có nhiều thay đổi về sức khỏe, khả năng vận động, giấc ngủ và sức đề kháng. Một số bệnh lý có thể tiến triển âm thầm mà không gây ra triệu chứng rõ ràng trong thời gian đầu. Vì vậy, việc theo dõi sức khỏe thường xuyên giúp người lớn tuổi và gia đình phát hiện những thay đổi bất thường sớm hơn, từ đó chủ động trao đổi với bác sĩ khi cần thiết.
Cách theo dõi sức khỏe cho người lớn tuổi không nhất thiết phải phức tạp. Gia đình có thể bắt đầu từ những chỉ số cơ bản tại nhà như huyết áp, cân nặng, tình trạng ăn uống, giấc ngủ, khả năng vận động và việc sử dụng thuốc. Bên cạnh đó, khám sức khỏe định kỳ vẫn đóng vai trò quan trọng vì nhiều vấn đề không thể đánh giá đầy đủ chỉ bằng việc theo dõi tại nhà.

Huyết áp là một trong những chỉ số nên được quan tâm khi chăm sóc người lớn tuổi. Tăng huyết áp có thể không gây ra triệu chứng rõ ràng, vì vậy đo huyết áp là cách giúp phát hiện tình trạng này thay vì chỉ dựa vào cảm giác của người bệnh. CDC cũng khuyến nghị theo dõi huyết áp tại nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế và ghi lại kết quả để hỗ trợ quá trình đánh giá.
Khi đo huyết áp tại nhà, nên thực hiện trong điều kiện tương đối ổn định, ngồi nghỉ trước khi đo và sử dụng máy đúng hướng dẫn. Nếu cần theo dõi trong nhiều ngày, gia đình có thể ghi lại ngày, thời điểm và kết quả đo để bác sĩ có thêm thông tin khi đánh giá.
Không nên tự ý thay đổi liều thuốc huyết áp chỉ dựa trên một vài lần đo tại nhà. Nếu chỉ số có những thay đổi bất thường hoặc người lớn tuổi xuất hiện các triệu chứng đáng lo ngại, nên liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn.
Cân nặng thay đổi bất thường có thể là dấu hiệu cho thấy chế độ ăn uống hoặc tình trạng sức khỏe của người lớn tuổi đang có vấn đề. Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm đến việc tăng hay giảm cân, gia đình nên chú ý cả khẩu phần ăn, lượng nước uống và sự thay đổi khẩu vị.
Một số người lớn tuổi có thể ăn ít hơn do giảm cảm giác thèm ăn, khó nhai nuốt hoặc gặp vấn đề về tiêu hóa. Nếu tình trạng kéo dài, người nhà nên trao đổi với nhân viên y tế để tìm nguyên nhân thay vì tự ý sử dụng thực phẩm bổ sung.
Việc xây dựng chế độ ăn phù hợp cũng cần dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể. Người đang điều trị các bệnh mạn tính có thể có yêu cầu dinh dưỡng khác với người khỏe mạnh.
Khả năng đi lại, đứng lên ngồi xuống và giữ thăng bằng cũng là những yếu tố quan trọng khi theo dõi sức khỏe người cao tuổi. Nếu một người trước đây đi lại bình thường nhưng gần đây thường xuyên loạng choạng, khó đứng lên hoặc cảm thấy không vững khi bước đi, gia đình không nên bỏ qua những thay đổi này.
Té ngã là vấn đề đáng quan tâm ở người lớn tuổi. CDC cho biết hơn 1/4 người từ 65 tuổi trở lên được báo cáo bị ngã mỗi năm và nguy cơ có thể liên quan đến yếu cơ, vấn đề về thăng bằng, thị lực, thuốc đang sử dụng và các nguy cơ trong môi trường sống.
Gia đình có thể giảm nguy cơ bằng cách giữ sàn nhà thông thoáng, hạn chế vật cản, cải thiện ánh sáng, lắp tay vịn ở những khu vực cần thiết và khuyến khích các hoạt động phù hợp để duy trì sức mạnh cơ bắp cũng như khả năng thăng bằng.
Giấc ngủ cũng là một phần quan trọng trong việc theo dõi sức khỏe. Người lớn tuổi có thể thay đổi thói quen ngủ theo thời gian, nhưng nếu thường xuyên mất ngủ, ngủ quá nhiều vào ban ngày, thức giấc liên tục hoặc có sự thay đổi rõ rệt so với trước đây, gia đình nên lưu ý.
Ngoài giấc ngủ, hãy quan sát cả tâm trạng và khả năng sinh hoạt hằng ngày. Việc ít giao tiếp, giảm hứng thú với những hoạt động quen thuộc hoặc thay đổi rõ rệt trong sinh hoạt nên được chia sẻ với bác sĩ, đặc biệt khi những thay đổi này kéo dài.
Theo dõi không có nghĩa là gia đình tự chẩn đoán bệnh. Mục tiêu quan trọng hơn là nhận ra sự thay đổi và cung cấp thông tin đầy đủ cho nhân viên y tế.
Người lớn tuổi thường có thể sử dụng nhiều loại thuốc cho những vấn đề sức khỏe khác nhau. Vì vậy, gia đình nên lập danh sách các loại thuốc đang dùng, bao gồm thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và các sản phẩm bổ sung nếu có.
Không nên tự ý tăng, giảm hoặc ngừng thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ. Một số loại thuốc có thể gây buồn ngủ, chóng mặt hoặc ảnh hưởng đến khả năng giữ thăng bằng, từ đó làm tăng nguy cơ té ngã. CDC khuyến nghị người lớn tuổi trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để rà soát thuốc nếu có nguy cơ té ngã.
Việc ghi chép thuốc cũng giúp người chăm sóc hạn chế tình trạng uống nhầm thuốc hoặc quên liều.
Khả năng nhìn và nghe ảnh hưởng trực tiếp đến việc giao tiếp cũng như khả năng di chuyển an toàn của người lớn tuổi. Nếu người thân thường xuyên nheo mắt, khó đọc chữ, va vào đồ vật, nghe không rõ hoặc phải tăng âm lượng thiết bị quá cao, nên cân nhắc kiểm tra chuyên khoa.
CDC cũng đưa kiểm tra mắt và cập nhật kính phù hợp vào các biện pháp giúp giảm nguy cơ té ngã ở người lớn tuổi.
Việc kiểm tra thị lực, thính lực định kỳ cũng giúp người lớn tuổi duy trì khả năng giao tiếp và sinh hoạt độc lập tốt hơn.
Theo dõi tại nhà rất hữu ích nhưng không thể thay thế việc khám sức khỏe. Một số vấn đề sức khỏe không thể đánh giá chính xác chỉ thông qua những biểu hiện bên ngoài hoặc một vài chỉ số cơ bản.
Lịch khám và các xét nghiệm cần thực hiện sẽ phụ thuộc vào tuổi, giới tính, tiền sử gia đình, bệnh đang mắc và các yếu tố nguy cơ. Vì vậy, thay vì áp dụng một lịch kiểm tra giống nhau cho tất cả mọi người, gia đình nên trao đổi với bác sĩ để xây dựng kế hoạch phù hợp.
Bên cạnh khám bệnh, việc cập nhật tiêm chủng cũng nên được đưa vào kế hoạch chăm sóc sức khỏe. Lịch tiêm phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe và khuyến cáo tại từng quốc gia hoặc thời điểm; do đó nên hỏi nhân viên y tế để biết loại vaccine và lịch tiêm phù hợp.
Một cuốn sổ hoặc ứng dụng theo dõi sức khỏe có thể giúp gia đình quản lý thông tin thuận tiện hơn. Không cần ghi quá nhiều thông tin, chỉ cần tập trung vào những yếu tố phù hợp với tình trạng của từng người.
Có thể ghi ngày đo huyết áp, cân nặng, các triệu chứng bất thường, lịch uống thuốc, lịch khám và những thay đổi về ăn uống, giấc ngủ hoặc khả năng vận động. Khi đi khám, những thông tin này có thể giúp bác sĩ hiểu rõ hơn về diễn biến sức khỏe thay vì chỉ dựa vào một thời điểm kiểm tra.
Đặc biệt, nếu người lớn tuổi đang điều trị bệnh mạn tính, việc ghi chép đều đặn theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp quá trình theo dõi thuận tiện hơn.
Gia đình nên chủ động liên hệ cơ sở y tế khi nhận thấy người lớn tuổi có những thay đổi bất thường kéo dài hoặc ngày càng rõ rệt như giảm khả năng vận động, thường xuyên chóng mặt, té ngã, thay đổi ý thức, ăn uống kém kéo dài hoặc có những triệu chứng mới xuất hiện.
Đặc biệt, sau một lần té ngã có va đập vùng đầu, người lớn tuổi cần được đánh giá y tế, nhất là khi đang sử dụng các thuốc có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. CDC lưu ý chấn thương đầu sau té ngã ở người lớn tuổi có thể nghiêm trọng và cần được kiểm tra kịp thời.
Nếu xuất hiện các triệu chứng cấp cứu như khó thở nghiêm trọng, đau ngực, mất ý thức, yếu liệt đột ngột hoặc các dấu hiệu thần kinh bất thường, cần tìm kiếm trợ giúp y tế khẩn cấp thay vì chỉ tiếp tục theo dõi tại nhà.
Cách theo dõi sức khỏe cho người lớn tuổi hiệu quả nên kết hợp giữa theo dõi hằng ngày tại nhà và khám sức khỏe định kỳ. Gia đình có thể bắt đầu bằng những việc đơn giản như kiểm tra huyết áp theo hướng dẫn, theo dõi cân nặng, chế độ ăn uống, giấc ngủ, khả năng vận động, thị lực, thính lực và việc sử dụng thuốc.
Điều quan trọng không phải là ghi lại thật nhiều chỉ số mà là nhận biết những thay đổi so với trạng thái bình thường của người lớn tuổi. Khi phát hiện dấu hiệu bất
ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM